İnternete bağlanabildiğiniz her yerden ulaşabileceğiniz online bir masaüstünüz olsun ister miydiniz?
A. Kıvanç Tanrıkulu / Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
Yaygınlaşan geniş bant internet bağlantılarıyla birlikte internetten dosya indirmek ve dosya yüklemek gibi işler oldukça kolaylaşmaya başladı. Bu durum bazı geliştiricileri web tarayıcısı üzerinden çalışan online işletim sistemleri üzerinde çalışmaya yönlendirdi. İnternet üzerinde sanal bir masaüstü yaratarak dosyalarınızı burada saklamanıza olanak sunan online işletim sistemleri belki de gelecekte hayatımızda çok önemli yerler işgal edecek. İnternete bağlanabildiğiniz her yerden ulaşabileceğiniz bir masaüstünüzün olmasını istiyorsanız bu yazıyı okumaya devam edin.
Online işletim sistemleri, yapıları gereği birçok avantajı beraberinde getiriyor. En önemli avantajları, şüphesiz her yerden ulaşılabilen masaüstleri sunmaları. Dosyaları ücretsiz olarak depolayabilmek ve kolayca düzenleyebilmek de önemli avantajlar arasında.
Hatta sanal işletim sistemleri üzerinden beş dakikada oluşturacağınız bir web sayfasında çok sevdiğiniz şarkıları, videoları ve fotoğrafları sınır tanımadan eş dostla paylaşabiliyorsunuz. Üstelik genellikle kullanılan 128 bitlik şifreleme özelliği, yabancılarla paylaşmak istemediğiniz fakat her an elinizin altında olmasını istediğiniz dosyaları da güvenle kullanmanızı sağlıyor.
Online işletim sistemleri, gelecekte bazı yazılım maliyetlerini de tarihe gömecek gibi gözüküyor. Çünkü bu tür ortamlarda güvende olmak için herhangi bir güvenlik duvarı, anti virüs yazılımı, anti spyware vs. yüklemenize de gerek yok.
Online işletim sistemi dendiğinde öne çıkan beş ismi sizin için inceledik. Şimdi sistemlerin ayrıntılarına bir bakalım.
GlideOS 3
GlideOS, renkli ve parlak görüntüsüyle çevrimiçi işletim sistemleri içinde görsel olarak oldukça ilgi çekici bir alternatif. GlideOS’u kullanmak için ücretsiz kayıt oluyoruz ve beş kişinin ortak kullanabileceği, 10 GB alana sahip sanal işletim sistemimizi kullanmaya hazır hale geliyoruz.
GlideOS Flash kullandığı için Flash player eklentisinin yüklü olduğu herhangi bir tarayıcı üzerinden kullanılabiliyor. Burada dikkat etmeniz gereken bir nokta var. Sisteminizde Flash’ın 9 ve sonrası versiyonlarından birinin yüklü olması gerekiyor. 1 Mbit bir bağlantıyla sorun yaşamadan kullanabileceğiniz GlideOS, hem eğlence hem de ofis uygulamalarını bünyesinde barındırıyor. 10 GB alanınıza, normalde kullandığınız tüm dökümanları yüklemeniz mümkün. Kullanıcıya geniş imkanlar sunan GlideOS’da dilerseniz görüntü temanızı değiştirebilir, dilerseniz sunumunuzu hazırlayabilir, dilerseniz Cube adlı programda yer alan video, müzik ve resim dosyalarınızı kurcalayabilirsiniz. Masaüstünde yer alan takvime randevularınızı kaydedebilir, Glide Write programıyla yazılarınızı düzenleyebilir, Meeting programıyla canlı görüşmelerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Tüm bunları yaparken, GlideOS’un size hazır olarak sunduğu müzikleri dinleyebilirsiniz.
Kendinizi internet ortamına açmak istiyorsanız yine masaüstünde bulunan My Website ile hazır şablonlardan faydalanarak anında kendi web sitenizi hazırlayabilirsiniz. Tüm bunlardan faydalanırken veri alışverişleri sırasında 128 bit şifreleme güvencesi altında olduğunuzdan içinizi ferah tutabilirsiniz.
Sonuç olarak internetin sunduğu her türlü nimetten faydalanan GlideOS, hem renkli görüntüsüyle, hem sık kullanılan programların elinizin altında olmasıyla hem de geniş kapasitesi ve hızlı sistemiyle tercih edilebilecek bir sanal işletim sistemi.
EyeOS
EyeOS girer girmez sizi şık bir ana sayfayla karşılıyor. Ardından hemen My EyeOS’tan işletim sistemimize giriş yapmak için üyelik işlemlerini yapıyoruz. Yani sadece dört adet kutu doldurarak işlemlerimizi kısa sürede tamamlayabiliyoruz.
GlideOS’dan farklı olarak kendi programlarımızı da yükleyebileceğimiz EyeOS doğruyu söylemek gerekirse biraz daha profesyonel bir yaklaşıma sahip. KDE masaüstü yöneticisini kullanan Linux işletim sistemlerini andıran görüntüsüyle ilk bakışta iyi etkiler bırakan EyeOS, hızıyla da kullanıcının ilgisini çekiyor. Deyim yerindeyse siz daha tıklamadan istediğiniz bilgi veya programlar önünüze gelmiş oluyor.
Temel mantık olarak normal bir işletim sisteminden pek de farklı olmayan EyeOS’a tüm belgelerinizi yükleyebilir, fotoğraflarınız arasında gezinebilir, sunumlar hazırlayabilir, yazılarınızı yazabilir ve çeşitli görsel temalarla sanal işletim sisteminizi özelleştirebilirsiniz. Sağ tuş fonksiyonunu da eksik etmeyen EyeOS, çeşitli genişlemelere izin veriyor. Üst kısmında yer alan küçük bir menüyle bütün fonksiyonlara ulaşabiliyorsunuz. Hatta belki de bu yöntemi işletim sistemi hazırlayan firmaların değerlendirmeye alması hepimiz için büyük bir kolaylık olacaktır.
Herhangi bir internet tarayıcısı üzerinden çalışabilen EyeOS, sağladığı 128 bitlik şifrelemeyle dosya ve verilerinizi kem gözlerden koruyor. Beraberinde gelen iki oyunsa boş zamanlarınızı eğlenceyle doldurmanızı sağlayabilir.
Türkçe dil desteği de sunan EyeOS, farklı durumlara farklı çözümler sunuyor. Örneğin okullara, küçük işletmelere özel EyeOS işletim sistemleri oluşturulabiliyor. Bunun için yapmanız gereken web sitesinden firma yetkililerine başvurmak.
Hem Türkçe dil desteği hem de geliştirilebilir fonksiyonlarıyla, ağ oluşturma yeteneği ve hızlı çalışması sayesinde EyeOS sanal işletim sistemi kullanmayı düşünenler için oldukça iyi bir tercih olacaktır.
G.ho.st
Henüz alfa sürümüyle karşımızda olan G.ho.st, sanal işletim sistemi için ücretsiz olarak verdiği 5 GB disk alanının yanı sıra 3 GB’lık e-posta alanı da veriyor. Pek de kısa olmayan bir kayıt işleminin ardından üçüncü parti yazılımlarla görüntüsü değiştirilmiş bir Windows XP’ye benzeyen arayüz karşımıza geliyor. Başlat çubuğu, hali hazırda yüklenmiş bazı eklentiler ve küçük bir açılış müziğiyle sanal masaüstümüzle karşılaştıktan sonra, birkaç programın yüklenmesini bekliyoruz. G.ho.st bu noktada da Windows işletim sistemleriyle benzerliğini sürdürmeye devam ediyor. Hatta öyle ki, başlat çubuğunda “masaüstünü göster” simgesi dahi yer alıyor!
Online işletim sistemi açıldıktan sonra kayıt işlemlerimizi tamamlıyoruz ve artık G.ho.st kullanıma hazır. Last.fm, MSN Messenger, AOL Messenger, Yahoo Messenger, tam yirmi iki adet oyun, çeşitli gadget’lar ve diğer sanal işletim sistemlerinden de aşina olduğumuz çeşitli online ofis uygulamaları hazır olarak sistemimizle beraber geliyor.
G.ho.st gelişme aşamasında olduğundan yeni ziyaretçilerin katılımını arttırmak amacıyla, arkadaşını davet eden kullanıcılara ekstra 1 GB sanal disk alanı veriyor. Üstelik Türkçe dil desteği de sunan G.ho.st, Flash kullanarak hazırlanmış olduğundan bütün internet tarayıcılarla sorunsuz bir şekilde çalışıyor.
Alfa aşamasında olmasından dolayı G.ho.st halen bazı konularda sıkıntı çektiği söylenebilir. Özellikle zaman zaman yavaşlama problemi yaşayan online işletim sistemi, kararlı sürümüne ulaştığı zaman umuyoruz ki bu problemler çözülmüş olacaktır. Fakat yine de denemek ve 5 GB ücretsiz web alanından faydalanmak herkesin ilgisini çekebilir.
Desktop Two
Sun Microsystems tarafından desteklenen Flash tabanlı DesktopTwo, sadeliğiyle dikkat çekiyor. Kısa süren kayıt işleminin ardından EyeOS kadar olmasa da hızlı bir servis sunan DesktopTwo, sağladığı 5 GB’lık disk alanıyla rakiplerinin gerisinde kalmıyor. Başlat çubuğuna benzer bir özellikle tüm programlara erişim kolaylaşıyor. Beraberinde gelen not defteri benzeri uygulama tanıdık duygular yaşatıyor. Yine beraberinde gelen anlık mesajlaşma uygulamaları diğer DekstopTwo, MSN Messenger, Gmail Messenger ve Jabber kullanıcısı arkadaşlarınızla iletişim olanağı sunuyor.
Ek olarak hazır şablonlar sayesinde kişisel web sayfalarınızı hazırlamanıza olanak sunan sanal işletim sisteminiz, çalışırken bir yandan daha önce sisteme yüklemiş olduğunuz şarkıları dinleme olanağı da sunuyor. Diğer taraftan online ofis uygulaması yüklü olarak geldiğinden ihtiyacınız olan tüm ofis programlarına sahip oluyorsunuz. Hatta PDF okuyucu kullanarak günümüzde oldukça yaygın bir şekilde kullanılan PDF dosyalarını da görüntülemeniz mümkün. Bu özelliğe sahip olmayan diğer sanal işletim sistemlerine göre bir avantaj sayılabilir. Sistemin bir diğer avantajı da bedavaya sahip olduğunuz 5 GB’lık online disk alanınızı belirli bir ücret karşılığında artırabilmeniz. Yıllık 25 dolar ücret karşılığında disk alanınıza 5 GB daha eklemeniz mümkün.
Halen beta evresinde olmasına rağmen DesktopTwo hataların kolaylıkla geri bildirilmesi ve yeni özelliklerin sürekli eklenmesiyle gelecek vaat eden bir online işletim sistemi. Şimdiden bir DesktopTwo hesabı edinmekte fayda var çünkü ilerde ücretsiz edinmek mümkün olmayabilir.
OOS
Nostalji yapmak isteyenler için en uygun sanal işletim sistemi tartışmasız OOS. Zamanında Windows 98 kullanmış olanların hemen ısınacağı olacağı OOS, başlat çubuğu, Notepad, Image Editor gibi ihtiyaç duyabileceğiniz uygulamaları online masaüstünüze seriyor. Sağ tıkladığınızda “özellikler” bağlantısını görmek kullanıcıda tanıdık duygularla gülümseme yaratıyor. Windows işletim sistemlerinden aşina olduğunuz birçok özellik OOS’da başarılı şekilde taklit edilmiş. Örneğin masaüstüne sağ tıklayarak “yeni” seçeneğinden yeni bir dosya oluşturabiliyorsunuz. Fakat bu dosyaya yeni bir ad vermek mümkün olmuyor. Belki bu eksiklik de ilerde kapatılacaktır.
OOS, kendi web sayfalarınızı oluşturmanıza da olanak sunuyor. Bir süre Super Mario oynadıktan sonra artık web sitenizin tasarımına başlayabilirsiniz. :) Evet, yıllar öncesinin bilgisayar duygularını tekrar hissettirmeyi amaçlar gibi bir hali olan OOS’da Super Mario bile var.
OOS arayüzünün çalışma hızı konusunda oldukça başarılı. Online işletim sisteminin üzerinde zaten yoğun işlemci yükü gerektiren işlemler yapmayacağınız için arayüzün hızlı olması OOS’u denemek için geçerli bir sebep olabilir. Ancak OOS arayüz konusunda yakaladığı başarıyı tarayıcı desteği konusunda sergileyemiyor. Örneğin Google Chrome ile sistemi kullanamıyorsunuz. Bu problem de belki ilerde aşılabilir.
Windows 98’in yanında Windows XP’ye benzeyen bir teması da bulunan OOS’un ayrıca Crystal Clear adında neredeyse özgün denebilecek bir görünüm seçeneği de var.
Nostaljik duygulardan hoşlananların tercih edebileceği sade tasarımıyla dikkat çeken OOS, kolay kullanımı ve sunduğu geniş disk alanıyla sanal işletim sistemleri arasında ilgi çekici bir alternatif. Diğer işletim sistemlerine kıyasla bazı konularda geriye düşüyor olsa da kullanılabilirlik açısından oldukça başarılı.
Online ofis uygulamaları
Tüm fonksiyonlarını web tarayıcı üzerinde sergileyen online işletim sistemlerinin gerçek anlamda hayatımıza girmesine henüz hayli zaman var. Fakat benzer bir çizgide yürüyen online ofis uygulamaları hiç de yabana atılmayacak bir aşamaya gelmiş durumdalar. İnternete erişebildiğiniz her yerden bağlanarak ofis belgelerinize ulaşmanızı ve düzenlemenizi sağlayan online ofis uygulamaları “office 2.0” deyimiyle de anılıyor. Ofis belgelerinizi açabilmek veya düzenleyebilmek için bilgisayarınızda belirli yazılımları bulundurma zorunluluğunu ortadan kaldıran online ofisler, son dönemde hızlı şekilde kullanıcı kazanmaya başladı.
Online ofis uygulamalarının bir diğer avantajı da birlikte çalışma konusunda göze çarpıyor. İş ya da okul arkadaşlarınızla birlikte kullanmaya ihtiyaç duyduğunuz, üzerinde ortak çalışmalar yürüttüğünüz ofis belgelerini böyle bir ortamda bulundurmak büyük avantaj sağlayacaktır. Online ofis uygulamaları aynı belgenin çeşitli hiyerarşik yapılar içerisinde birden çok kullanıcı tarafından düzenlenebilmesi konusunda başarılı özellikleri bulunuyor. Aşağıdaki adreslerde online Office konusunda en başarılı uygulamaları bulabilirsiniz.
Ücretsiz web diski: Opendrive.com
Dosyaları internette saklamanın iyi bir fikir olduğundan sürekli bahsediyoruz. Sıkça ihtiyaç duyduğunuz dosyalara internet bağlantısına sahip olduğunuz her yerden erişebilmek gerçekten büyük bir avantaj. USB belleğiniz ya da taşınabilir sabit diskiniz her an yanınızda olmayabilir ama sokağa adım attığınız anda bir internet kafe bulmanız çok da zor olmaz. Bu yüzden önemli dosyalarınızın birer kopyalarını web diskinde barındırmak isteyebilirsiniz. Ücretsiz olarak bu hizmeti veren birçok web sitesi bulunduğundan biz de tüm ADSL kullanıcılarına bir web diski edinmelerini tavsiye ediyoruz.
Ücretsiz web diski hizmeti veren en başarılı sitelerden biri Opendrive. Opendrive’ın yüksek kapasitelere sahip ücretli paketlerinin yanında 1 GB’lık ücretsiz bir seçeneği de bulunuyor. www.opendrive.com adresinde hesabınızı açtıktan sonra oluşturduğunuz web diskine, sitedeki arabirim üzerinden dilediğiniz zaman ulaşabiliyorsunuz. Ayrıca Opendrive, tarayıcınızı kullanmadan diskinize bağlanabilmeniz için sisteminize Bilgisayarım simgesine tıkladığınızda disklerinizden biri gibi görünecek şekilde entegre olabiliyor.
Opendrive’da hesap açarken e-posta adresinizi vermeniz gerekiyor ve aynı e-posta adresiyle birden çok ücretsiz hesap açılamıyor. Yine de size 1 GB’lık web diski sunan bu hizmet sürekli elinizin altında bulunması açısından faydalı olacaktır. Oldukça kullanışlı bir hizmet olan Opendrive’ı mutlaka deneyin.
