foursquare-site

Coğrafi sosyal ağlar

Bazılarına göre sosyal ağların doğal bir gelişimi, diğerlerine göre ise bir mahremiyet kâbusu ve hırsızlara açık bir davet. İşte coğrafi sosyal ağlar hakkında bilinmesi gerekenler…

S: Coğrafi sosyal ne demektir?
C: İngilizcede “geography” ve “social” sözcüklerinin birleşiminden oluşan “geosocial” terimini Türkçede “coğrafi sosyal” olarak kullanıyoruz. Türkçesinden daha rahat anlaşılacağı üzere, bu terim, sosyal ağlara coğrafi bir element katan hizmetleri tanımlamak için kullanılıyor. Bu tür sosyal ağların ana fikri, bir çevrimiçi gruba ait üyelerin coğrafik konumları hakkında ayrıntılar paylaşarak etkileşimi yoğunlaştırmak.

Coğrafi sosyal ağlar, bağımsız ve kendi başına çalışan ağlar olabileceği gibi, Facebook ve Twitter gibi var olan sosyal ağlara da entegre olabiliyorlar.

S: Coğrafi sosyal ağların avantajı nedir?
C: Coğrafi sosyal ağların en bariz faydası, bağlantılarınızla kolay bir şekilde yüz yüze görüşmeler ayarlayabilmeniz. Coğrafi sosyal ağlar ayrıca o an bulunduğunuz konumda neler olduğunu öğrenmek için de iyi bir araç. Örneğin yabancı bir yerdeyseniz, üyesi olduğunuz (ilgi alanlarınızı bilen) çevrimiçi bir grup ya da o bölgeyi bilen bir arkadaşınız, bulunduğunuz yerdeki atraksiyonlarla ilgili olarak tavsiye ve bilgi sağlayabilir. Bunlara ilaveten coğrafi sosyal ağlar sizi ilginizi çekecek bir gruba veya topluluğa yönlendirebilir. Böylece bulunduğunuz yerdeki ortak özellikli insanlarla tanışabilirsiniz.

S: Nasıl çalışıyor?
C: Öncelikle, etkili bir şekilde işleyebilmesi için coğrafi sosyal ağ hizmetinin elbette konumunuzdan haberdar olması gerekiyor. Bu bilgi, nerede yaşadığınız olabilir ve elle adres girilerek kolayca işleme sokulabilir. Ayrıca, eğer hareket halindeyseniz GPS (küresel konumlandırma sistemi) destekli cep telefonları da yerinizi haberdar etmek için kullanılabilir ki en sık kullanılan yöntem bu. Bir hizmet, yerinizi belirlediğinde geriye sadece sizi ilgilendiren şeylerle ilgili bilgiler paylaşmak için bir grup veya gruplarla etkileşime geçmek kalıyor.

S: Ne gibi coğrafi sosyal ağ araçları var?
C: Şu sıralar adını en çok duyuran coğrafi sosyal ağ Foursquare (www.foursquare.com). Sitenin amacı, ziyaret ettiğiniz yerleri duyurarak arkadaşlarınızla paylaşmanız. Bir restoran, mağaza, müze veya ünlü bir mekânı ziyaret ettiğinizde cep telefonunuzu kullanarak “check-in” olmanız gerekiyor. Bunun için hemen hemen tüm akıllı telefon modellerine yönelik ücretsiz uygulamalar sunuluyor. Foursquare, check-in’lere göre derecelendirme yapan ve kişilere rozetler (badge) veren eğlenceli bir sisteme de sahip. Ayrıca, belli bir mekâna en çok uğrayan kişi oranın “başkanı” (mayor) olabiliyor. Hizmet ayrıca nerelerde bulunduğunuzu yayımlıyor ve Twitter ya da Facebook hesabınızla eşleşerek güncellemeleri bu ağlardaki arkadaşlarınıza da ulaştırabiliyor.

Hem iyi hem kötü anlamda, son zamanlarda ismi en çok duyulan hizmet şüphesiz Foursquare.

Bazı mobil Twitter uygulamaları da (örn. TweetDeck) tweet’eriniz konum bilgisi ekleyebiliyor. Böylece, dolaşırken Twitter’ı kullanarak ziyaret ettiğiniz yerler hakkında arkadaşlarınıza bir şey yazmanız kolaylaşıyor. İlginç bir şekilde Twitter’ın resmî iPhone uygulamasında henüz bu özellik mevcut değil.

S: Başka neler var?
C: Arkadaşlarınızla anlık olarak konumunuzu paylaşmanıza izin veren bir başka hizmet de Gowalla (www.gowalla.com) da benzer işe yarıyor ama işin sosyal kısmı yerine daha çok puan ve ödül kazanma gibi eğlence üzerinde yoğunlaşıyor; bazılarına göre eğlenceli, bazılarına göre de gereksiz. Brightkite (www.brightkite.com) da benzer bir hizmet. Ancak her iki servisin de Türkiye’de yoğun kullanılmadığını söyleyebiliriz. Daha pek çok coğrafi sosyal ağ sitesi ve hizmeti bulunuyor, ama şu an için pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de en popüleri Foursquare.

Bununla birlikte, geçtiğimiz aylarda sadece birkaç ülkede devreye alınan Facebook  Places hizmeti diğer servislerin gerilemesine neden olabilir. Facebook Places şimdilik emekleme aşamasında ve Türkiye’yi desteklemiyor.

S: Fikir nereden çıktı?
C: İlk coğrafi sosyal ağ izine Mozilla Geode (https://wiki.mozilla.org/Labs/Geode) gibi coğrafi konum (geolocation) araçlarında rastlanıyor. Ekim 2008’de duyurulan Geode, yerinizi belirlemek için halka açık Wi-Fi ağlarından edinilen bilgileri kullanıyor ve toplu taşımadan benzin istasyonlarına kadar çeşitli mekânları kullanıcıya bildiren bir Firefox eklentisi niteliği taşıyor. Mozilla, 2008 sonlarından bu yana Geode üzerinde önemli bir geliştirme yapmadı ve Wi-Fi üzerinden konum tespiti de şimdilik sadece ABD’de ve bazı ülkelerin (Türkiye dâhil değil) büyük şehirlerinde düzgün çalışıyor.

Coğrafi sosyal ağ arkasındaki fikre ilk olarak Mozilla’nın Geode ve Google’ın Latitude hizmetinde rastlanıyor.

Şubat 2009’da Google, cep telefonu sinyallerini yorumlayarak bulunduğunuz yeri takip eden Latitude (www.google.com/latitude) isimli bir uygulamayı kullanıcılara sundu. Bu bilgileri arkadaşlarınızla karşılıklı olarak paylaşabiliyordunuz. Ama pek çok mahremiyet şikâyeti ardından Google, kullanıcılara konum bilgilerini mahalle veya sokak yerine şehir ismi gibi daha belirsiz ayrıntılarla paylaşma imkânı getirdi. Servis Türkiye’yi destekliyor. GPS yongasına sahip cep telefonunuzdan google.com/latitude adresine girerek kullanabilirsiniz.

S: Coğrafi sosyal ağlarla ilgili riskler neler?
C: Her gün geçtiğiniz yolları Twitter’da paylaşmanın pek enteresan olacağını söyleyemeyiz. Ama burada asıl önemli nokta kişisel güvenliğiniz. Her an nerede olduğunuza dair paylaştığınız bilgilerden faydalanıp bunları kötü niyetli amaçlar doğrultusunda kullanmak için kimsenin dâhi olması gerekmiyor. Bu kişinin niyeti sizi rahatsız etmek ya da size zarar vermek de olabilir, siz yokken evinizi soymak da.

Yorum yazın