pardus2009

Pardus 2009: Kod adı yok

Pardus KDE 4’lü yeni yüzü ve daha kararlı hale gelen bileşenleriyle, daha hızlı ve daha kolay bir Linux deneyimiyi vaat ediyor.

2009 yılının son çeyreğinde Pardus ekibinden yeni majör dağıtım haberi geldi. Bu defa herhangi bir kod adına sahip olmayan 2009 sürümü beta ve RC sürümlerinin ardından kullanıcılarıyla buluştu. Pardus 2009 bu defa yepyeni bir yüzle kullanıcılarını karşılıyor; KDE 4. Bildiğiniz gibi KDE 4 görücüye çıktığından beri birçok dağıtım kurulum medyalarında kendisine yer verdi. Ancak Pardus’un da içinde yer aldığı bir grup dağıtımsa KDE 4 kararlı bir hale gelene dek beklemeyi seçti. Bu bekleyişin tamamlandığını Pardus 2008’in bazı canlı sürümlerinde KDE 4’ü görerek sezmiştik zaten. Ancak 2009 sürümünde KDE 4’ü yeni masaüstü ortamı olarak resmen kabullenmiş olduk.

KDE 4, masaüstü kullanımına oldukça radikal değişiklikler ve kolaylıklar getiriyor. Tabii Pardus 2009’da bu kolaylıkların sonuna kadar tadını çıkartacağız.

Pardus 2009’da değişen tek şey masaüstü ortamı değil, dağıtımın bel kemiği olan araçlar da daha kararlı hale getirilmiş. Örneğin kurulum arabirimi yenilenmiş ve göç aracı daha da geliştirilmiş. Bunun yanı sıra donanım desteği artırılıp, paket depoları zenginleştirilmiş. Paket depoları bizim gözümüzde en önemli handikaplardan biri. Zira kullanıcılara yeteri kadar yazılım desteği sunamayan dağıtımlar deneme amaçlı kurulup, kaldırılmaya mahkum oluyor.

Göç yöneticisi iş başında

Pardus 2009 gerçekten sürprizlerle dolu bir sürüm olmuş. Örneğin sıklıkla eleştirdiğimiz kurulum yöneticisi göç aracıyla desteklenmiş durumda. Yani Pardus 2009’u ikinci sistem olarak kuruyorsanız ilk sisteminizden tüm ayarlarınızı kolayca (hatta tek tıklamayla) Pardus 2009’a aktarabiliyorsunuz. Benzer bir özellik yeni Ubuntu’da da yer alıyor ve böylesi araçları bu kadar çabuk bir şekilde yerel bir dağıtımda görmek çok hoş.

Kurulum arabiriminde yer alan disk bölümleme aracı zaten eski sürümde de en beğendiğimiz araçların başını çekiyordu. Amatör Linux kullanıcıları ve Linux’la yeni tanışan kullanıcılar için kabustan farksız olan disk bölümleme ve kurulum işlemleri bu araç sayesinde farenizle yapacağınız birkaç tıklama ve sürükleme işleminden ibaret.

Daha dolu bir paket deposu

Bildiğiniz gibi Linux tabanlı sistemlerde Windows tarafından alışageldiğimiz gibi bir yazılım kurma yöntemi bulunmuyor. Yani yazılım paketlerini (sisteminizle uyumlu paketleri) indirip, çift tıklayarak kurmak yerine sistemde bulunan paket yöneticisini kullanmak çok daha pratik oluyor. Bu sayede sisteminize ait paket depolarında kolayca yazılım arayabiliyor, bulduğunuz yazılımları da otomatik olarak sisteminize kurabiliyorsunuz. Bu aşamada farkedebileceğiniz gibi, paket yöneticisi bir Linux dağıtımında oldukça büyük öneme sahip. Konumuz Pardus 2009 olduğuna göre bu önemi sırtlayan PİSİ bileşeni oluyor. Yeni Pardus’ta tüm Pardus depoları elden geçirilip, 2009 sürümüne uygun hale getirilmiş durumda. Yani, Pardus 2009 gelmiş geçmiş en geniş paket depolarına sahip sürüm diyebiliriz. Bunun anlamı; 2009 kullanıcıları 2 binin üzerinde paket bekliyor.

PİSİ kurulum tarafında YALI’ya destek verirken, kurulum sonrasında da başlı başına sistemi sırtlıyor. Bu anlamda güncellemelerden yazılım kur/kaldır’a kadar hemen tüm hayati işlemleri PİSİ aracılığıyla yapıyorsunuz. Geliştiriciler de bunu bildiğinden her yeni sürümde PİSİ’ye mutlaka el atıyorlar. Yeni PİSİ, daha kararlı olmanın yanı sıra, güncellemeleri yönetmenize, güncelleme boyutlarına sınır koymanıza, paketleri indirdikten sonra güncellemenize olanak veriyor. Bunun yanında kendi yerel paket depolarınızı oluşturmayı düşünürseniz, bunları yeni PİSİ’ye eklemek çok kolaylaşmış diyebiliriz.

Yeni yazılımlara dikkat

Pardus 2009’la birlikte birçok yazılımın en son sürümüne sahip oluyorsunuz. Bu noktada en güncel Linux dağıtımlarından birisi haline geldiğini söylememiz gerekiyor. Ancak konu Python ya da Amarok’un en son sürümleri olduğunda kullanıcıların başı ağrımazken, tarayıcı ya da masaüstü ortamlarına geldiğimizde durum biraz değişebiliyor. Örneğin Pardus 2009’da ön tanımlı web tarayıcısı olarak gelen Mozilla Firefox 3.5 ciddi bir güvenlik açığına sahip. Bu nedenle JavaScript ağırlıklı, tanımadığınız web sitelerine bu tarayıcıyla girmemeniz öneriliyor. Bunun yanı sıra 2009’da bizi karşılayan yeni OpenOffice.org tüm destekleri ve eklentileri tamam olarak karşımıza geliyor. Elbette ki Türkçe denetiminde vazgeçilmez bir eklenti olan Zemberek de dâhil edilmiş durumda.

Kaptan ve Smolt

Pardus 2009’u kurmayı tamamladığınızda sizi 2009 sürümüyle birlikte oldukça geliştirilen ve daha kararlı hale gelen başka bir Pardus bileşeni olan Kaptan karşılayacak. Kaptan geçmiş Pardus sürümlerindeki görevini yine eksiksiz olarak gerçekleştiriyor ve sisteminizi kendinize göre ayarlamanıza olanak veriyor. Benzer şekilde Kaptan’la kurulum sonrası gerçekleştirdiğiniz her türden ayarı TASMA aracılığıyla tekrardan düzenleyebilirsiniz. 2008 sürümlerinde iyiden iyiye elden geçirilen TASMA 2009’da da tozu alınmış şekilde karşımıza geliyor.

2009 sürümünde Pardus’un dikkat çeken bir başka özelliği de donanım desteklerinin artırılması olmuş. Örneğin beta ve RC sürümlerinde doğru dürüst çalışmayan birçok donanım, 2009’da sorunsuzca ve otomatik olarak yapılandırılabiliyor. Bunun anlamı RC sürümleriyle kararlı sürüm arasında 250-300 MB gibi güncelleme farklarının var olması diyebiliriz. Bu da fark edebileceğiniz üzere RC sürümlerinin neredeyse yarısının değiştirildiği sonucunu ortaya koyuyor.  Pardus 2008.2’yle başlayan gelenek bozulmayarak yeni nesil NVDIA, ATI ve Intel ekran kartlarını desteklemek için gerekli sürücüler 2009’la birlikte geliyor. Pardus Görüntü Yöneticisi ve otomatik tanıma altyapısı zorg, bu yeni sürücüleri kullanacak şekilde güncellenmiş durumda.

Bunlara ek olarak Pardus’un donanım desteğini daha da güçlendirmek ve iyileştirmek için yepyeni bir proje hayat geçirildi. Bu aşamada Kaptan üzerinden ulaşabileceğiniz Smolt adlı proje sayesinde sistem bilginizi Pardus geliştiricilerinin oluşturduğu bir veritabanına girerek Pardus’un daha da gelişmesini sağlayabiliyorsunuz. Bu şekilde 1-2 yıl içerisinde Pardus tıpkı Windows’lar gibi her donanımı ön tanımlı olarak destekleyebilecek diye düşünüyoruz.

Eğlence fatihi Pardus 2009

Önde gelen majör Linux dağıtımlarında (bunlara Ubuntu, Fedora ve Debian da dâhil) ön tanımlı olarak codec’lerin gelmemesi, zamanının büyük kısmını şarkı dinleyip video izleyerek geçiren ev kullanıcılarını oldukça rahatsız eden bir durum. Ancak Pardus her sürümünde olduğu gibi 2009 sürümünde de bizi çoklu ortam alışkanlıklarımızdan mahrum etmiyor. Üstelik hemen her platformda çalışan VLC ve Real Player gibi başarılı yazılımlara da paket deposunda yer vermiş durumda. En güzel haberse; yeni Amarok sıcak sıcak 2009’daki yerini almış. Bu sayede en gelişmiş çoklu ortam yöneticilerinden birisinin en son sürümüne en önce ulaşan şanslı kullanıcılardan oluveriyorsunuz.

Oyun tarafındaysa hemen her Linux gibi elinden geleni yapmaya çalışan Pardus 2009, oyun geliştiricileri Linux’u görmezden gelmeyi bırakana kadar vasat kalmaya devam edecek gibi. Fakat bizim favori tercihlerimiz olan World Of Goo, Star Wars Jedi Academy, Unreal Tournament, Counter-Strike ya da World of Warcraft gibi oyunları hastasıysanız pek sorun yaşamayacağınızı söyleyebiliriz.

CD’m eve gelsin

Pardus 2009’la birlikte yeni bir hizmet daha devreye giriyor. Artık Ubuntu’dan hatırlayacağımız ücretsiz kurulum CD’si gönderme uygulaması Pardus projesinde de başlıyor. Pardus’un ve açık kaynak dünyasının topluluk platformu olan Özgürlükİçin.com üzerinde devreye sokulan (biz yazımızı hazırlarken henüz devrede değildi) bir istek formu aracılığıyla, özel baskılı Pardus kurulum CD’leri isteyebileceksiniz. Sadece kargo masrafı ödeyerek 1-2 günde sahip olabileceğiniz kurulum CD’leri sayesinde internet kotanızı çok daha efektif bir şekilde kullanabileceksiniz.

Uzun lafın kısası Pardus 2009, Linux kullanıcılarının ve bu dünyaya adım atmayı isteyenlerin mutlaka denemesi gereken bir dağıtım olmuş.

Yorum yazın